Qt 实现动态菜单源码分享
- 一、效果展示
- 二、源码分享
- 三、实现原理
-
- [1、Qt6 事件系统概述](#1、Qt6 事件系统概述)
- [2、 截图工具中的关键事件详解](#2、 截图工具中的关键事件详解)
-
- [2.1 、paintEvent - 绘图事件](#2.1 、paintEvent - 绘图事件)
- [2.2、 鼠标事件三部曲](#2.2、 鼠标事件三部曲)
-
- [mousePressEvent - 鼠标按下](#mousePressEvent - 鼠标按下)
- [mouseMoveEvent - 鼠标移动](#mouseMoveEvent - 鼠标移动)
- [mouseReleaseEvent - 鼠标释放](#mouseReleaseEvent - 鼠标释放)
- 3、事件与信号槽的协同
-
- [3.1、 事件处理流程](#3.1、 事件处理流程)
- [3.2 、关键技术点](#3.2 、关键技术点)
-
- [3.2.1 、全屏遮罩窗口](#3.2.1 、全屏遮罩窗口)
- [3.2.2 、屏幕捕获](#3.2.2 、屏幕捕获)
- [3.2.3、 图像处理](#3.2.3、 图像处理)
- [4、Qt6 事件系统的新特性](#4、Qt6 事件系统的新特性)
-
- [4.1、 改进的事件过滤器](#4.1、 改进的事件过滤器)
- [4.2、 手势事件支持](#4.2、 手势事件支持)
- [4.3、 输入法事件优化](#4.3、 输入法事件优化)
- 5、性能优化建议
一、效果展示



二、源码分享
1、fanexpandmenu.h
cpp
#ifndef FANEXPANDMENU_H
#define FANEXPANDMENU_H
#include <QWidget>
#include <QPainter>
#include <QTimer>
#include <QPixmap>
#include <QMouseEvent>
#include <cmath>
class FanExpandMenu : public QWidget
{
Q_OBJECT
public:
explicit FanExpandMenu(QWidget *parent = nullptr);
protected:
void paintEvent(QPaintEvent *event) override;
void mousePressEvent(QMouseEvent *event) override;
private slots:
void _on_timer_tick();
private:
void _calc_mid_circle();
QPointF get_icon_pos(double angle);
void draw_circle_icon(QPainter* painter, double angle, const QPixmap& pixmap);
// 角度参数
double collapse_angle = 150.0;
double expand1 = 210.0;
double expand2 = 270.0;
double expand3 = 330.0;
// 动画参数
double angle_step = 1.2;
int frame_delay = 12;
int timer_interval = 5;
bool is_expand = false;
// 尺寸常量
int icon_circle_size = 64;
int icon_inner_size = 32;
int bar_radius = 12;
double expand_radius_ratio = 3.8;
// 图标角度状态
double icon1_angle;
double icon2_angle;
double icon3_angle;
int anim_frame_count = 0;
QTimer* anim_timer;
// 图片资源
QPixmap img_home;
QPixmap img_profile;
QPixmap img_add;
QPixmap img_icon1;
QPixmap img_icon2;
QPixmap img_icon3;
// 中间按钮缓存坐标
double mid_circle_size;
double mid_circle_x;
double mid_circle_y;
double mid_center_x;
double mid_center_y;
double expand_radius;
};
#endif // FANEXPANDMENU_H
2、fanexpandmenu.cpp
cpp
#include <QApplication>
#include <QMainWindow>
#include <QVBoxLayout>
#include "FanExpandMenu.h"
FanExpandMenu::FanExpandMenu(QWidget *parent)
: QWidget(parent), anim_timer(new QTimer(this))
{
setFixedSize(600, 400);
setAttribute(Qt::WA_TranslucentBackground);
// 图标初始折叠角度
icon1_angle = collapse_angle;
icon2_angle = collapse_angle;
icon3_angle = collapse_angle;
// 定时器配置
anim_timer->setInterval(timer_interval);
connect(anim_timer, &QTimer::timeout, this, &FanExpandMenu::_on_timer_tick);
// 加载图片(使用资源文件建议改为 ":/image/xxx.svg")
img_home.load(":/image/image/voice.svg");
img_profile.load(":/image/image/user.svg");
img_add.load(":/image/image/add.svg");
img_icon1.load(":/image/image/icon1.svg");
img_icon2.load(":/image/image/icon2.svg");
img_icon3.load(":/image/image/icon3.svg");
_calc_mid_circle();
}
void FanExpandMenu::_calc_mid_circle()
{
double h = height();
mid_circle_size = h / 3.0;
mid_circle_x = width() / 2.0 - mid_circle_size / 2.0;
mid_circle_y = h - mid_circle_size - h / 12.0;
mid_center_x = mid_circle_x + mid_circle_size / 2.0;
mid_center_y = mid_circle_y + mid_circle_size / 2.0;
expand_radius = h / expand_radius_ratio;
}
void FanExpandMenu::_on_timer_tick()
{
bool all_done = true;
anim_frame_count++;
if (is_expand)
{
// 展开:3先动 → 2延迟 → 1延迟最多
if (icon3_angle < expand3)
{
icon3_angle += angle_step;
all_done = false;
}
if (icon2_angle < expand2 && icon3_angle >= expand1)
{
icon2_angle += angle_step;
all_done = false;
}
if (icon1_angle < expand1 && icon3_angle >= expand2)
{
icon1_angle += angle_step;
all_done = false;
}
// 上限保护
icon1_angle = std::min(icon1_angle, expand1);
icon2_angle = std::min(icon2_angle, expand2);
icon3_angle = std::min(icon3_angle, expand3);
}
else
{
// 收起:1先收,2其次,3最后
if (icon1_angle > collapse_angle)
{
icon1_angle -= angle_step;
all_done = false;
}
if (icon2_angle > collapse_angle)
{
icon2_angle -= angle_step;
all_done = false;
}
if (icon3_angle > collapse_angle)
{
icon3_angle -= angle_step;
all_done = false;
}
// 下限保护
icon1_angle = std::max(icon1_angle, collapse_angle);
icon2_angle = std::max(icon2_angle, collapse_angle);
icon3_angle = std::max(icon3_angle, collapse_angle);
}
if (all_done)
{
anim_timer->stop();
anim_frame_count = 0;
}
update();
}
void FanExpandMenu::mousePressEvent(QMouseEvent *event)
{
QRectF mid_rect(mid_circle_x, mid_circle_y, mid_circle_size, mid_circle_size);
if (mid_rect.contains(event->position()))
{
is_expand = !is_expand;
anim_frame_count = 0;
anim_timer->start();
}
QWidget::mousePressEvent(event);
}
QPointF FanExpandMenu::get_icon_pos(double angle)
{
double rad = qDegreesToRadians(angle);
double offset_x = expand_radius * std::cos(rad);
double offset_y = expand_radius * std::sin(rad);
double x = mid_center_x + offset_x - icon_circle_size / 2.0;
double y = mid_center_y + offset_y - icon_circle_size / 2.0;
return QPointF(x, y);
}
void FanExpandMenu::draw_circle_icon(QPainter *painter, double angle, const QPixmap &pixmap)
{
QPointF pos = get_icon_pos(angle);
QRectF circle_rect(pos.x(), pos.y(), icon_circle_size, icon_circle_size);
painter->setBrush(Qt::black);
painter->drawEllipse(circle_rect);
double inner_offset = (icon_circle_size - icon_inner_size) / 2.0;
QRectF icon_rect(
pos.x() + inner_offset,
pos.y() + inner_offset,
icon_inner_size,
icon_inner_size
);
// 补齐源pixmap rect,消除drawPixmap编译报错
painter->drawPixmap(icon_rect, pixmap, pixmap.rect());
}
void FanExpandMenu::paintEvent(QPaintEvent *event)
{
Q_UNUSED(event);
QPainter painter(this);
painter.setRenderHint(QPainter::Antialiasing);
painter.setPen(Qt::NoPen);
double w = width();
double h = height();
// 1. 绘制三个扇形悬浮图标
draw_circle_icon(&painter, icon1_angle, img_icon1);
draw_circle_icon(&painter, icon2_angle, img_icon2);
draw_circle_icon(&painter, icon3_angle, img_icon3);
// 底部浅灰白导航栏
double bar_height = h * 0.2;
double bar_y = h - bar_height - 5;
double bar_margin = 60;
QRectF bar_rect(bar_margin, bar_y, w - bar_margin * 2, bar_height);
painter.setBrush(QColor("#f0f0f0"));
painter.drawRoundedRect(bar_rect, bar_radius, bar_radius);
// 导航栏左右图标
double icon_bar_h = bar_height * 0.6;
double icon_bar_y = bar_y + (bar_height - icon_bar_h) / 2.0;
double icon_w = 48;
// 左侧home
QRectF home_rect(bar_margin + 30, icon_bar_y, icon_w, icon_bar_h);
painter.drawPixmap(home_rect, img_home, img_home.rect());
// 右侧用户
QRectF prof_rect(w - bar_margin - 30 - icon_w, icon_bar_y, icon_w, icon_bar_h);
painter.drawPixmap(prof_rect, img_profile, img_profile.rect());
// 中间紫色加号圆形按钮
QRectF mid_rect(mid_circle_x, mid_circle_y + 6, mid_circle_size, mid_circle_size);
painter.setBrush(QColor("#b820f0"));
painter.drawEllipse(mid_rect);
// 加号图标居中
double add_scale = mid_circle_size * 0.6;
QRectF add_rect(
mid_center_x - add_scale / 2.0,
mid_center_y - add_scale / 2.0 + 12,
add_scale, add_scale
);
painter.drawPixmap(add_rect, img_add, img_add.rect());
}
3、mainWindow.cpp
cpp
#include "mainwindow.h"
#include <QCoreApplication>
#include <QMetaObject>
#include <QMetaProperty>
#include <QMetaMethod>
#include <QDebug>
#include "fanexpandmenu.h"
MainWindow::MainWindow(QWidget *parent)
: QMainWindow(parent)
{
setWindowTitle("扇形展开菜单 Qt6 C++");
resize(900, 650);
QWidget* centralWidget = new QWidget(this);
setCentralWidget(centralWidget);
centralWidget->setStyleSheet("background-color: #b820f0;");
QVBoxLayout* layout = new QVBoxLayout(centralWidget);
layout->setAlignment(Qt::AlignCenter);
layout->setContentsMargins(0, 0, 0, 0);
FanExpandMenu* menu = new FanExpandMenu();
layout->addWidget(menu);
}
MainWindow::~MainWindow()
{
}
三、实现原理
本截图工具的核心实现依赖于 Qt6 的事件系统(Event System)和绘图系统(Painting System)。下面详细解析关键事件的工作原理:
1、Qt6 事件系统概述
Qt 采用事件驱动的编程模型,所有用户交互(鼠标点击、键盘输入、窗口重绘等)都通过事件(Event)来传递和处理。事件处理流程如下:
- 事件产生:由操作系统或 Qt 内部产生
- 事件派发 :通过
QApplication::notify()派发到目标对象 - 事件过滤 :可通过
installEventFilter()进行预处理 - 事件处理 :目标对象的
event()方法接收并分发给特定事件处理器
2、 截图工具中的关键事件详解
2.1 、paintEvent - 绘图事件
cpp
void CaptureMask::paintEvent(QPaintEvent *)
{
QPainter painter(this);
painter.setRenderHint(QPainter::Antialiasing);
// 1. 绘制完整屏幕截图作为背景
painter.drawPixmap(rect(), m_screenBg);
// 2. 全局半透明黑色遮罩(实现变暗效果)
QColor darkColor(0, 0, 0, 150); // RGBA: 黑色,透明度150/255
painter.fillRect(rect(), darkColor);
if (m_isDragging)
{
QRect selectRect = QRect(m_startPos, m_endPos).normalized();
// 3. 选区区域重新绘制原图(挖空效果)
painter.drawPixmap(selectRect, m_screenBg, selectRect);
// 4. 绘制选区边框和半透明填充
painter.setPen(QPen(QColor(0, 180, 255), 2)); // 蓝色边框
painter.setBrush(QColor(0, 160, 255, 60)); // 浅蓝色半透明填充
painter.drawRect(selectRect);
}
}
原理说明:
paintEvent在以下情况自动触发:- 窗口首次显示
- 窗口被其他窗口遮挡后重新显示
- 调用
update()或repaint()方法 - 窗口大小改变
- 本工具中,每次鼠标移动(
mouseMoveEvent)都会调用update(),从而触发重绘 - 通过分层绘制 实现选区高亮效果:
- 底层:完整屏幕截图
- 中层:全局半透明黑色遮罩(变暗效果)
- 上层:选区区域的原图(挖空效果)+ 蓝色边框
2.2、 鼠标事件三部曲
mousePressEvent - 鼠标按下
cpp
void CaptureMask::mousePressEvent(QMouseEvent *event)
{
m_isDragging = true; // 开始拖拽状态
m_startPos = event->pos(); // 记录起始位置
m_endPos = m_startPos; // 初始结束位置=起始位置
update(); // 触发重绘(绘制起始点)
}
mouseMoveEvent - 鼠标移动
cpp
void CaptureMask::mouseMoveEvent(QMouseEvent *event)
{
if (!m_isDragging) return; // 非拖拽状态不处理
m_endPos = event->pos(); // 更新结束位置
update(); // 触发重绘(更新选区矩形)
}
mouseReleaseEvent - 鼠标释放
cpp
void CaptureMask::mouseReleaseEvent(QMouseEvent *)
{
m_isDragging = false; // 结束拖拽状态
// 计算标准化矩形(确保左上角到右下角)
QRect rect = QRect(m_startPos, m_endPos).normalized();
// 从原图中截取选区
QPixmap result = m_screenBg.copy(rect);
// 发射信号通知截图完成
emit captureFinished(result);
// 关闭遮罩窗口
this->close();
}
事件传递机制:
- Qt 使用
QMouseEvent封装鼠标事件信息 event->pos()返回相对于当前窗口的坐标normalized()确保矩形坐标是标准化的(左上角到右下角)
3、事件与信号槽的协同
3.1、 事件处理流程
用户按下鼠标 → mousePressEvent
↓
用户拖动鼠标 → mouseMoveEvent → update() → paintEvent
↓
用户释放鼠标 → mouseReleaseEvent
↓
发射 captureFinished 信号 → MainWindow::slotOnCaptureDone
3.2 、关键技术点
3.2.1 、全屏遮罩窗口
cpp
// 窗口标志设置
Qt::Window | // 作为独立窗口
Qt::FramelessWindowHint | // 无边框
Qt::WindowStaysOnTopHint // 始终置顶
// 窗口属性
setAttribute(Qt::WA_DeleteOnClose); // 关闭时自动删除
setAttribute(Qt::WA_TranslucentBackground, false); // 不透明背景
3.2.2 、屏幕捕获
cpp
// 获取主屏幕
QScreen *screen = QApplication::primaryScreen();
// 捕获整个屏幕(包括所有窗口)
QPixmap fullPix = screen->grabWindow(0); // 0表示整个屏幕
3.2.3、 图像处理
QPixmap::copy(const QRect &):截取指定区域QPixmap::save():保存到文件QClipboard::setPixmap():复制到剪贴板
4、Qt6 事件系统的新特性
4.1、 改进的事件过滤器
Qt6 增强了事件过滤器的性能,支持更精细的事件拦截和处理。
4.2、 手势事件支持
新增对触摸屏和手势的更好支持,虽然本工具未使用,但在移动端开发中很重要。
4.3、 输入法事件优化
对多语言输入法的支持更加完善。
5、性能优化建议
-
减少不必要的重绘:
- 只在选区变化时调用
update() - 使用
update(QRect)只重绘脏区域
- 只在选区变化时调用
-
内存管理:
- 大尺寸截图及时释放
- 使用
QPixmapCache缓存常用图像
-
响应式设计:
- 在高DPI屏幕上使用
devicePixelRatio适配 - 支持多屏幕截图
- 在高DPI屏幕上使用
