机器学习数学基础:15.分块矩阵

分块矩阵的概念

把矩阵 A A A用若干条纵线和横线分成许多小矩阵,每个小矩阵称为 A A A的子块,形式上以子块为元素的矩阵称为分块矩阵。例如:
A = ( a 1 0 0 0 a 0 0 1 0 b 1 0 1 1 b ) A\ =\begin{pmatrix}a&1&0&0\\0&a&0&0\\1&0&b&1\\0&1&1&b\end{pmatrix} A = a0101a0100b1001b ,可分块为 A = ( A 1 O E B ) A\ =\begin{pmatrix}A_1&O\\E&B\end{pmatrix} A =(A1EOB),其中 A 1 = ( a 1 0 a ) A_1\ =\begin{pmatrix}a&1\\0&a\end{pmatrix} A1 =(a01a), O = ( 0 0 0 0 ) O\ =\begin{pmatrix}0&0\\0&0\end{pmatrix} O =(0000), E = ( 1 0 0 1 ) E\ =\begin{pmatrix}1&0\\0&1\end{pmatrix} E =(1001), B = ( b 1 1 b ) B\ =\begin{pmatrix}b&1\\1&b\end{pmatrix} B =(b11b)。

分块矩阵的运算规则

  1. 加法 :设矩阵 A A A与 B B B行数相同、列数相同,采用相同分块法, A = ( A 11 ⋯ A 1 r ⋮ ⋱ ⋮ A s 1 ⋯ A s r ) A\ =\begin{pmatrix}A_{11}&\cdots&A_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\A_{s1}&\cdots&A_{sr}\end{pmatrix} A = A11⋮As1⋯⋱⋯A1r⋮Asr , B = ( B 11 ⋯ B 1 r ⋮ ⋱ ⋮ B s 1 ⋯ B s r ) B\ =\begin{pmatrix}B_{11}&\cdots&B_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\B_{s1}&\cdots&B_{sr}\end{pmatrix} B = B11⋮Bs1⋯⋱⋯B1r⋮Bsr ,其中 A i j A_{ij} Aij与 B i j B_{ij} Bij行数相同、列数相同,则 A + B = ( A 11 + B 11 ⋯ A 1 r + B 1 r ⋮ ⋱ ⋮ A s 1 + B s 1 ⋯ A s r + B s r ) A + B\ =\begin{pmatrix}A_{11}+B_{11}&\cdots&A_{1r}+B_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\A_{s1}+B_{s1}&\cdots&A_{sr}+B_{sr}\end{pmatrix} A+B = A11+B11⋮As1+Bs1⋯⋱⋯A1r+B1r⋮Asr+Bsr 。
  2. 数乘 :设 A = ( A 11 ⋯ A 1 r ⋮ ⋱ ⋮ A s 1 ⋯ A s r ) A\ =\begin{pmatrix}A_{11}&\cdots&A_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\A_{s1}&\cdots&A_{sr}\end{pmatrix} A = A11⋮As1⋯⋱⋯A1r⋮Asr , λ \lambda λ为数,则 λ A = ( λ A 11 ⋯ λ A 1 r ⋮ ⋱ ⋮ λ A s 1 ⋯ λ A s r ) \lambda A\ =\begin{pmatrix}\lambda A_{11}&\cdots&\lambda A_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\\lambda A_{s1}&\cdots&\lambda A_{sr}\end{pmatrix} λA = λA11⋮λAs1⋯⋱⋯λA1r⋮λAsr 。
  3. 乘法 :设 A A A为 m × l m\times l m×l矩阵, B B B为 l × n l\times n l×n矩阵,分块成 A = ( A 11 ⋯ A 1 t ⋮ ⋱ ⋮ A s 1 ⋯ A s t ) A\ =\begin{pmatrix}A_{11}&\cdots&A_{1t}\\\vdots&\ddots&\vdots\\A_{s1}&\cdots&A_{st}\end{pmatrix} A = A11⋮As1⋯⋱⋯A1t⋮Ast , B = ( B 11 ⋯ B 1 r ⋮ ⋱ ⋮ B t 1 ⋯ B t r ) B\ =\begin{pmatrix}B_{11}&\cdots&B_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\B_{t1}&\cdots&B_{tr}\end{pmatrix} B = B11⋮Bt1⋯⋱⋯B1r⋮Btr ,其中 A i 1 , A i 2 , ⋯   , A i t A_{i1},A_{i2},\cdots,A_{it} Ai1,Ai2,⋯,Ait的列数分别等于 B 1 j , B 2 j , ⋯   , B t j B_{1j},B_{2j},\cdots,B_{tj} B1j,B2j,⋯,Btj的行数,则 A B = ( C 11 ⋯ C 1 r ⋮ ⋱ ⋮ C s 1 ⋯ C s r ) AB\ =\begin{pmatrix}C_{11}&\cdots&C_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\C_{s1}&\cdots&C_{sr}\end{pmatrix} AB = C11⋮Cs1⋯⋱⋯C1r⋮Csr ,其中 C i j = ∑ k = 1 t A i k B k j C_{ij}\ =\sum_{k \ = 1}^{t}A_{ik}B_{kj} Cij =∑k =1tAikBkj, i = 1 , ⋯   , s i \ = 1,\cdots,s i =1,⋯,s; j = 1 , ⋯   , r j \ = 1,\cdots,r j =1,⋯,r。
  4. 转置 :设 A = ( A 11 ⋯ A 1 r ⋮ ⋱ ⋮ A s 1 ⋯ A s r ) A\ =\begin{pmatrix}A_{11}&\cdots&A_{1r}\\\vdots&\ddots&\vdots\\A_{s1}&\cdots&A_{sr}\end{pmatrix} A = A11⋮As1⋯⋱⋯A1r⋮Asr ,则 A T = ( A 11 T ⋯ A s 1 T ⋮ ⋱ ⋮ A 1 r T ⋯ A s r T ) A^T\ =\begin{pmatrix}A_{11}^T&\cdots&A_{s1}^T\\\vdots&\ddots&\vdots\\A_{1r}^T&\cdots&A_{sr}^T\end{pmatrix} AT = A11T⋮A1rT⋯⋱⋯As1T⋮AsrT 。
  5. 分块对角矩阵性质 :若 A = ( A 1 A 2 ⋱ A s ) A\ =\begin{pmatrix}A_1&&\\&A_2&\\&&\ddots&A_s\end{pmatrix} A = A1A2⋱As ,其中 A i A_i Ai都是方阵,则 ∣ A ∣ = ∣ A 1 ∣ ∣ A 2 ∣ ⋯ ∣ A s ∣ \vert A\vert\ =\vert A_1\vert\vert A_2\vert\cdots\vert A_s\vert ∣A∣ =∣A1∣∣A2∣⋯∣As∣,且若 ∣ A i ∣ ≠ 0 \vert A_i\vert\neq0 ∣Ai∣=0, i = 1 , 2 , ⋯   , s i \ = 1,2,\cdots,s i =1,2,⋯,s,则 A − 1 = ( A 1 − 1 A 2 − 1 ⋱ A s − 1 ) A^{-1}\ =\begin{pmatrix}A_1^{-1}&&\\&A_2^{-1}&\\&&\ddots&A_s^{-1}\end{pmatrix} A−1 = A1−1A2−1⋱As−1 。

特殊分块矩阵 - 副对角型矩阵性质

对于形如 ( A B ) \begin{pmatrix}&A\\B&\end{pmatrix} (BA)的副对角型分块矩阵(这里假设 A A A、 B B B均为可逆方阵),其逆矩阵为 ( B − 1 A − 1 ) \begin{pmatrix}&B^{-1}\\A^{-1}&\end{pmatrix} (A−1B−1)。即若有分块矩阵 M = ( A B ) M \ = \begin{pmatrix}&A\\B&\end{pmatrix} M =(BA),且 A A A、 B B B可逆,那么 M − 1 = ( B − 1 A − 1 ) M^{-1}\ =\begin{pmatrix}&B^{-1}\\A^{-1}&\end{pmatrix} M−1 =(A−1B−1)。

例题

  1. 分块矩阵乘法例题
    设 A = ( 1 0 0 0 0 1 0 0 − 1 2 1 0 1 1 0 1 ) A\ =\begin{pmatrix}1&0&0&0\\0&1&0&0\\-1&2&1&0\\1&1&0&1\end{pmatrix} A = 10−11012100100001 , B = ( 1 0 1 0 − 1 2 0 1 1 0 4 1 − 1 − 1 2 0 ) B\ =\begin{pmatrix}1&0&1&0\\-1&2&0&1\\1&0&4&1\\-1&-1&2&0\end{pmatrix} B = 1−11−1020−110420110 ,求 A B AB AB。
    解:把 A A A, B B B分块成 A = ( E O A 1 E ) A\ =\begin{pmatrix}E&O\\A_1&E\end{pmatrix} A =(EA1OE), B = ( B 11 E B 21 B 22 ) B\ =\begin{pmatrix}B_{11}&E\\B_{21}&B_{22}\end{pmatrix} B =(B11B21EB22),其中 E E E为二阶单位矩阵, A 1 = ( − 1 2 1 1 ) A_1\ =\begin{pmatrix}-1&2\\1&1\end{pmatrix} A1 =(−1121), B 11 = ( 1 0 − 1 2 ) B_{11}\ =\begin{pmatrix}1&0\\-1&2\end{pmatrix} B11 =(1−102), B 21 = ( 1 0 − 1 − 1 ) B_{21}\ =\begin{pmatrix}1&0\\-1&-1\end{pmatrix} B21 =(1−10−1), B 22 = ( 4 1 2 0 ) B_{22}\ =\begin{pmatrix}4&1\\2&0\end{pmatrix} B22 =(4210)。
    则 A B = ( E O A 1 E ) ( B 11 E B 21 B 22 ) = ( B 11 E A 1 B 11 + B 21 A 1 + B 22 ) AB\ =\begin{pmatrix}E&O\\A_1&E\end{pmatrix}\begin{pmatrix}B_{11}&E\\B_{21}&B_{22}\end{pmatrix}\ =\begin{pmatrix}B_{11}&E\\A_1B_{11}+B_{21}&A_1+B_{22}\end{pmatrix} AB =(EA1OE)(B11B21EB22) =(B11A1B11+B21EA1+B22)。
    计算 A 1 B 11 + B 21 = ( − 1 2 1 1 ) ( 1 0 − 1 2 ) + ( 1 0 − 1 − 1 ) = ( − 2 4 − 1 1 ) A_1B_{11}+B_{21}\ =\begin{pmatrix}-1&2\\1&1\end{pmatrix}\begin{pmatrix}1&0\\-1&2\end{pmatrix}+\begin{pmatrix}1&0\\-1&-1\end{pmatrix}\ =\begin{pmatrix}-2&4\\-1&1\end{pmatrix} A1B11+B21 =(−1121)(1−102)+(1−10−1) =(−2−141), A 1 + B 22 = ( − 1 2 1 1 ) + ( 4 1 2 0 ) = ( 3 3 3 1 ) A_1+B_{22}\ =\begin{pmatrix}-1&2\\1&1\end{pmatrix}+\begin{pmatrix}4&1\\2&0\end{pmatrix}\ =\begin{pmatrix}3&3\\3&1\end{pmatrix} A1+B22 =(−1121)+(4210) =(3331)。
    所以 A B = ( 1 0 1 0 − 1 2 0 1 − 2 4 3 3 − 1 1 3 1 ) AB\ =\begin{pmatrix}1&0&1&0\\-1&2&0&1\\-2&4&3&3\\-1&1&3&1\end{pmatrix} AB = 1−1−2−1024110330131 。
  2. 分块矩阵求逆例题
    设 H = ( A C O B ) H\ =\begin{pmatrix}A&C\\O&B\end{pmatrix} H =(AOCB),其中 A A A, B B B均为 n n n阶可逆矩阵,求 H H H的逆。
    解:设 H − 1 = ( X Y Z W ) H^{-1}\ =\begin{pmatrix}X&Y\\Z&W\end{pmatrix} H−1 =(XZYW),由 H H − 1 = I HH^{-1}\ =I HH−1 =I( I I I为单位矩阵)可得:
    ( A C O B ) ( X Y Z W ) = ( A X + C Z A Y + C W B Z B W ) = ( I O O I ) \begin{pmatrix}A&C\\O&B\end{pmatrix}\begin{pmatrix}X&Y\\Z&W\end{pmatrix}\ =\begin{pmatrix}AX + CZ&AY + CW\\BZ&BW\end{pmatrix}\ =\begin{pmatrix}I&O\\O&I\end{pmatrix} (AOCB)(XZYW) =(AX+CZBZAY+CWBW) =(IOOI)。
    由 B W = I BW \ = I BW =I得 W = B − 1 W \ = B^{-1} W =B−1;由 B Z = O BZ \ = O BZ =O及 B B B可逆得 Z = O Z \ = O Z =O;由 A X + C Z = I AX + CZ \ = I AX+CZ =I, Z = O Z \ = O Z =O得 X = A − 1 X \ = A^{-1} X =A−1;由 A Y + C W = O AY + CW \ = O AY+CW =O, W = B − 1 W \ = B^{-1} W =B−1得 Y = − A − 1 C B − 1 Y\ =-A^{-1}CB^{-1} Y =−A−1CB−1。
    所以 H − 1 = ( A − 1 − A − 1 C B − 1 O B − 1 ) H^{-1}\ =\begin{pmatrix}A^{-1}&-A^{-1}CB^{-1}\\O&B^{-1}\end{pmatrix} H−1 =(A−1O−A−1CB−1B−1)。
相关推荐
找方案5 小时前
AI视频生成对决:Sora vs 可灵 vs Veo,谁能定义未来
人工智能·机器学习·音视频
面朝大海,春不暖,花不开11 小时前
Buat New Trenches, Kalian Bisa Baca Panduan Meta Ini
人工智能·机器学习
VL——MOESR13 小时前
【具身智能】Cosmos Policy论文阅读随笔
论文阅读·人工智能·机器学习·具身智能·cosmospolicy
haon112214 小时前
树模型在信贷风控怎么用——从决策树到 XGBoost
大数据·人工智能·算法·决策树·机器学习·数据挖掘
阳明山水14 小时前
从相关到因果:预测科学的因果转向与可识别性挑战
人工智能·深度学习·算法·机器学习·架构
宣宣猪的小花园.14 小时前
【嵌入式】故障与降级:看门狗、保护机制和工程可靠性的底线
开发语言·人工智能·嵌入式硬件·机器学习
pjj1985414 小时前
深度学习-训练,评估与数据增强
人工智能·深度学习·机器学习
满怀冰雪14 小时前
25-迁移学习入门:加载预训练模型并微调
人工智能·python·机器学习·迁移学习·paddle
派大_星16 小时前
PyTorch CNN图片分类与数据增强实践
人工智能·深度学习·机器学习
2601_9622974816 小时前
基于LangChain+LLM大模型+机器学习的恶意域名(流量)智能检测系统
机器学习·langchain·llm·恶意域名·流量检测