一、条件语句
条件语句根据布尔值(True/False)决定代码执行分支,核心语法包括:
-
if语句pythonif 条件: # 条件成立时执行示例:
pythonage = 18 if age >= 18: print("已成年") -
if-else语句pythonif 条件: # 条件成立时执行 else: # 条件不成立时执行示例:
pythonscore = 75 if score >= 60: print("及格") else: print("不及格") -
if-elif-else语句pythonif 条件1: # 条件1成立时执行 elif 条件2: # 条件2成立时执行 else: # 以上条件均不成立时执行示例:
pythontemperature = 26 if temperature > 30: print("炎热") elif temperature > 20: print("舒适") else: print("凉爽")
二、循环语句
循环用于重复执行代码块,分为两类:
-
while循环- 当条件满足时持续执行
pythonwhile 条件: # 循环体示例(计算1~10累加和):
pythoni = 1 total = 0 while i <= 10: total += i i += 1 print(total) # 输出:55 -
for循环- 遍历序列(如列表、字符串)
pythonfor 变量 in 序列: # 循环体示例(遍历列表):
pythonfruits = ["苹果", "香蕉", "橙子"] for fruit in fruits: print(fruit)扩展 :结合
range()生成数字序列pythonfor i in range(5): # 生成0~4 print(i) # 输出0,1,2,3,4
三、循环控制语句
-
break:立即终止循环pythonfor i in range(10): if i == 5: break # i=5时跳出循环 print(i) # 输出0~4 -
continue:跳过当前迭代pythonfor i in range(5): if i == 2: continue # 跳过i=2 print(i) # 输出0,1,3,4
四、实战案例
案例1:简易计算器
python
while True:
num1 = float(input("输入第一个数: "))
op = input("输入运算符(+,-,*,/): ")
num2 = float(input("输入第二个数: "))
if op == "+":
result = num1 + num2
elif op == "-":
result = num1 - num2
elif op == "*":
result = num1 * num2
elif op == "/":
if num2 == 0:
print("错误:除数不能为0!")
continue
result = num1 / num2
else:
print("无效运算符")
continue
print(f"结果: {result}")
break # 计算一次后退出
案例2:猜数字游戏
python
import random
target = random.randint(1, 100) # 生成1~100的随机数
while True:
guess = int(input("猜一个数字(1~100): "))
if guess < target:
print("猜小了!")
elif guess > target:
print("猜大了!")
else:
print("恭喜!猜对了!")
break
五、总结
- 条件语句 :
if、if-else、if-elif-else - 循环语句 :
while(条件循环)、for(遍历循环) - 控制语句 :
break(终止)、continue(跳过)
通过实战案例巩固知识,逐步提升代码逻辑设计能力。