cann组织链接 :https://atomgit.com/cann
ops-nn仓库链接:https://atomgit.com/cann/ops-nn
本文导读
本文深入剖析CANN算子库中的算子融合技术,探讨如何通过融合多个算子操作来提升深度学习模型的性能。通过理论分析与实践案例相结合,帮助开发者理解算子融合的原理、实现方法以及在实际应用中的优化策略。本文将涵盖vfusion目录中的融合算子、自定义融合开发以及性能调优技巧。
CANN与算子融合
CANN(Compute Architecture for Neural Networks)作为华为昇腾AI处理器的软件栈,不仅提供了丰富的基础算子,更通过算子融合技术实现了深度的性能优化。算子融合是CANN编译器和运行时的核心优化手段之一,通过减少内存访问、降低kernel启动开销,能够显著提升模型的执行效率。
ops-nn融合算子
ops-nn的vfusion目录包含了各类预先优化的融合算子,这些算子将常见的算子组合模式进行了深度优化。通过使用这些融合算子,开发者可以轻松获得显著的性能提升,而无需深入了解底层硬件细节。
算子融合基础理论
为什么需要算子融合
问题1:内存墙
现代AI处理器的计算能力远超内存带宽,数据搬运成为性能瓶颈:
python
# 未融合:三次内存往返
x1 = x + bias # 读x,写x1
x2 = relu(x1) # 读x1,写x2
x3 = x2 * scale # 读x2,写x3
# 融合:一次内存往返
x3 = fused_add_relu_mul(x, bias, scale) # 读x,写x3
性能对比:
- 未融合:3次读(3N字节)+ 3次写(3N字节)= 6N字节
- 融合:1次读(N字节)+ 1次写(N字节)= 2N字节
- 带宽节省:66.7%
问题2:Kernel启动开销
每次Kernel启动有固定开销(10-20μs):
未融合:
Kernel_Add (15μs) + 计算 (10μs) = 25μs
Kernel_ReLU (15μs) + 计算 (5μs) = 20μs
Kernel_Mul (15μs) + 计算 (10μs) = 25μs
总计:70μs
融合:
Kernel_Fused (15μs) + 计算 (25μs) = 40μs
加速比:1.75x
融合的类型
1. 逐元素融合(Element-wise Fusion)
多个逐元素操作融合:
cpp
// Add + ReLU + Mul
output[i] = ((input[i] + bias) > 0 ? (input[i] + bias) : 0) * scale;
2. 归约融合(Reduction Fusion)
归约前后的操作融合:
cpp
// Square + Sum + Sqrt (L2 Norm)
sum = 0;
for (int i = 0; i < N; i++) {
sum += input[i] * input[i];
}
output = sqrt(sum);
3. 垂直融合(Vertical Fusion)
生产者-消费者融合:
Producer: A = op1(X)
Consumer: B = op2(A)
Fused: B = fused_op(X) // 不保存中间结果A
4. 水平融合(Horizontal Fusion)
并行的独立操作融合:
A = op1(X)
B = op2(Y)
Fused: A, B = fused_op(X, Y) // 共享内存加载逻辑
ops-nn融合算子详解
AddRmsNorm
将Add和RmsNorm融合,ops-nn提供了add_rms_norm和add_rms_norm_v2:
cpp
AddRmsNorm(
x1, x2, // 两个输入张量
gamma, // RmsNorm的缩放参数
epsilon, // 数值稳定性参数
output, // 归一化结果
residual // 残差连接输出(x1 + x2)
);
融合前:
python
# 3个算子,3次内存往返
residual = x1 + x2 # Add
rms = sqrt(mean(residual ** 2)) # RmsNorm part 1
output = residual / rms * gamma # RmsNorm part 2
融合后:
cpp
__aicore__ void AddRmsNorm::Compute() {
for (int i = 0; i < N; i += TILE_SIZE) {
// 一次性完成计算
LoadTile(x1_tile, x1 + i);
LoadTile(x2_tile, x2 + i);
// Add
Add(residual_tile, x1_tile, x2_tile);
// RmsNorm
float sum_sq = 0;
for (int j = 0; j < TILE_SIZE; j++) {
sum_sq += residual_tile[j] * residual_tile[j];
}
float rms = sqrt(sum_sq / TILE_SIZE + epsilon);
// Normalize
for (int j = 0; j < TILE_SIZE; j++) {
output_tile[j] = residual_tile[j] / rms * gamma[j];
}
// 一次性写回
StoreTile(output + i, output_tile);
StoreTile(residual + i, residual_tile);
}
}
应用场景:
- Transformer中的残差连接+归一化
- LLaMA、GPT等大语言模型
BatchNormElemt
融合了BatchNorm和逐元素操作:
cpp
BatchNormElemt(
x, // 输入
mean, variance, // BN统计量
gamma, beta, // BN参数
elemt_type, // 后续操作类型:ReLU/Sigmoid/Tanh
output
);
融合模式:
python
# BatchNorm + ReLU
normalized = (x - mean) / sqrt(variance + eps) * gamma + beta
output = relu(normalized)
# 融合为一个kernel
output = batch_norm_relu(x, mean, variance, gamma, beta)
性能优势:
- CNN训练中常见模式
- 节省约40%的内存带宽
- 减少一次kernel启动
FastGeLU系列
GeLU激活函数的快速近似实现:
cpp
FastGeLU(x, output);
FastGeLUGrad(dy, x, dx);
标准GeLU:
GeLU(x) = x * Φ(x) = x * 0.5 * (1 + erf(x / √2))
erf函数计算开销大。
FastGeLU近似:
FastGeLU(x) ≈ x * σ(1.702 * x)
其中σ是sigmoid函数。
实现:
cpp
__aicore__ void FastGeLU::Compute() {
for (int i = 0; i < N; i++) {
float x_val = x[i];
float sigmoid_val = 1.0 / (1.0 + exp(-1.702 * x_val));
output[i] = x_val * sigmoid_val;
}
}
性能对比:
- 标准GeLU:~30 cycles/element
- FastGeLU:~10 cycles/element
- 加速:3x
QuantBatchMatmul
融合了量化和批量矩阵乘法:
cpp
QuantBatchMatmul(
x1, x2, // 输入矩阵
scale, offset, // 量化参数
output
);
融合操作:
python
# 1. 矩阵乘法
matmul_result = batch_matmul(x1, x2)
# 2. 量化
quantized = round(matmul_result * scale + offset)
output = clip(quantized, qmin, qmax)
# 融合
output = quant_batch_matmul(x1, x2, scale, offset)
应用:
- 量化推理
- INT8/INT4模型加速
- 边缘设备部署
ApplyRotaryPosEmb
旋转位置编码(RoPE)的融合实现:
cpp
ApplyRotaryPosEmb(
q, k, // Query和Key
cos, sin, // 位置编码的cos和sin值
q_out, k_out
);
RoPE原理:
python
def apply_rotary_emb(x, cos, sin):
# 分离实部和虚部
x1, x2 = x[..., ::2], x[..., 1::2]
# 旋转
rotated_x1 = x1 * cos - x2 * sin
rotated_x2 = x1 * sin + x2 * cos
# 合并
return interleave(rotated_x1, rotated_x2)
融合优势:
- LLaMA、GPT-NeoX等模型必需
- 避免拆分-旋转-合并的多次内存访问
- 提升Attention计算效率
DeformableConv2d
可变形卷积的融合实现:
cpp
DeformableConv2d(
input, // 输入特征图
offset, // 偏移量
mask, // 调制标量
weight, bias, // 卷积参数
output
);
可变形卷积:
output(p) = Σ w(k) * input(p + k + Δk) * m(k)
其中:
- p:输出位置
- k:卷积核位置
- Δk:学习到的偏移
- m:调制标量
融合操作:
- 采样位置计算(p + k + Δk)
- 双线性插值采样
- 调制
- 卷积计算
传统实现需要5-6个算子,融合后一次完成。
应用场景:
- 目标检测(Deformable DETR)
- 姿态估计
- 视频理解
GroupedMatmul
分组矩阵乘法融合:
cpp
GroupedMatmul(
x, // 输入
weight_list, // 多个权重矩阵
bias_list, // 多个偏置
split_item, // 分组大小
outputs // 多个输出
);
应用场景:
Mixture of Experts (MoE):
python
# 未融合:多次调用
outputs = []
for i, expert in enumerate(experts):
output = expert(x[splits[i]:splits[i+1]])
outputs.append(output)
# 融合:一次调用
outputs = grouped_matmul(x, expert_weights, splits)
优势:
- 减少kernel启动次数
- 更好的负载均衡
- MoE模型必备
自定义融合算子开发
融合模式识别
识别可融合的模式:
python
# 模式1:Add + Activation
x = x + bias
x = relu(x)
# 模式2:Matmul + Bias + Activation
x = matmul(x, w)
x = x + bias
x = gelu(x)
# 模式3:Norm + Residual
x = layer_norm(x)
x = x + residual
融合算子实现
以Add + ReLU为例:
cpp
// add_relu_fusion.h
class AddReluFusion {
public:
__aicore__ void Init(GM_ADDR x, GM_ADDR y, GM_ADDR bias,
GM_ADDR output, uint32_t size);
__aicore__ void Process();
private:
__aicore__ void ProcessTile(uint32_t tile_idx);
GlobalTensor<float> x_gm;
GlobalTensor<float> y_gm;
GlobalTensor<float> bias_gm;
GlobalTensor<float> output_gm;
uint32_t total_size;
uint32_t tile_size;
};
// 实现
__aicore__ void AddReluFusion::ProcessTile(uint32_t tile_idx) {
// 分配本地内存
LocalTensor<float> x_local = alloc_tensor<float>(tile_size);
LocalTensor<float> y_local = alloc_tensor<float>(tile_size);
LocalTensor<float> bias_local = alloc_tensor<float>(tile_size);
LocalTensor<float> output_local = alloc_tensor<float>(tile_size);
uint32_t offset = tile_idx * tile_size;
// 加载数据
DataCopy(x_local, x_gm[offset], tile_size);
DataCopy(y_local, y_gm[offset], tile_size);
DataCopy(bias_local, bias_gm[offset], tile_size);
// 融合计算:(x + y + bias) if > 0 else 0
Add(output_local, x_local, y_local, tile_size);
Add(output_local, output_local, bias_local, tile_size);
Relu(output_local, output_local, tile_size);
// 写回结果
DataCopy(output_gm[offset], output_local, tile_size);
// 释放本地内存
free_tensor(x_local);
free_tensor(y_local);
free_tensor(bias_local);
free_tensor(output_local);
}
__aicore__ void AddReluFusion::Process() {
uint32_t num_tiles = (total_size + tile_size - 1) / tile_size;
for (uint32_t i = 0; i < num_tiles; i++) {
ProcessTile(i);
}
}
性能优化技巧
1. 双缓冲(Double Buffering)
计算与数据加载重叠:
cpp
// 加载第一个tile
LoadTile(buffer[0], tile_0);
for (int i = 0; i < num_tiles; i++) {
int curr = i % 2;
int next = (i + 1) % 2;
// 异步加载下一个tile
if (i + 1 < num_tiles) {
LoadTileAsync(buffer[next], tile_{i+1});
}
// 计算当前tile
ComputeTile(buffer[curr]);
// 等待加载完成
WaitLoad();
// 写回结果
StoreTile(tile_i, buffer[curr]);
}
2. 循环展开(Loop Unrolling)
cpp
// 未展开
for (int i = 0; i < N; i++) {
output[i] = (input[i] + bias[i]) * scale[i];
}
// 展开4次
for (int i = 0; i < N; i += 4) {
output[i] = (input[i] + bias[i]) * scale[i];
output[i+1] = (input[i+1] + bias[i+1]) * scale[i+1];
output[i+2] = (input[i+2] + bias[i+2]) * scale[i+2];
output[i+3] = (input[i+3] + bias[i+3]) * scale[i+3];
}
减少循环控制开销,提升指令级并行。
3. 数据预取(Prefetching)
cpp
// 提前加载数据到Cache
__builtin_prefetch(&input[i + PREFETCH_DISTANCE]);
for (int i = 0; i < N; i++) {
// 数据已在Cache中
output[i] = compute(input[i]);
}
实际应用案例
案例1:Transformer优化
标准Transformer块:
python
# 未融合:10+个算子
# Self-Attention
q, k, v = linear(x), linear(x), linear(x)
attn = softmax(q @ k.T / sqrt(d))
out = attn @ v
# Residual + Norm
x = x + out
x = layer_norm(x)
# FFN
x = x + gelu(linear(linear(x)))
x = layer_norm(x)
融合优化:
python
# 融合1:QKV投影
q, k, v = fused_qkv_projection(x, w_qkv) # 3个matmul融合
# 融合2:Softmax + Matmul
out = fused_attention(q, k, v)
# 融合3:Add + LayerNorm
x = add_layer_norm(x, out, gamma, beta)
# 融合4:FFN块
x = fused_ffn(x, w1, w2, bias1, bias2) # Linear + GeLU + Linear
# 融合5:Add + LayerNorm
x = add_layer_norm(x, ffn_out, gamma2, beta2)
性能提升:
- 算子数量:15个 → 5个
- 内存访问:减少60%
- 端到端加速:2.5x
案例2:ResNet优化
ResNet块:
python
# 标准实现
def resnet_block(x):
identity = x
out = conv(x)
out = batch_norm(out)
out = relu(out)
out = conv(out)
out = batch_norm(out)
out = out + identity
out = relu(out)
return out
融合优化:
python
def fused_resnet_block(x):
identity = x
# 融合1:Conv + BN + ReLU
out = conv_bn_relu(x, w1, bn_params1)
# 融合2:Conv + BN
out = conv_bn(out, w2, bn_params2)
# 融合3:Add + ReLU
out = add_relu(out, identity)
return out
性能提升:
- 算子数量:8个 → 3个
- 推理加速:1.8x
案例3:量化模型优化
INT8推理:
python
# 未融合
def quant_linear(x, w_int8, scale, zero_point):
# 反量化
w_fp32 = (w_int8 - zero_point) * scale
# 矩阵乘法
out = x @ w_fp32
# 量化
out_int8 = round(out / scale) + zero_point
return out_int8
融合优化:
cpp
// 整数运算,无需反量化
QuantMatmul(x_int8, w_int8, scale_x, scale_w,
zero_point, out_int8);
优势:
- 全程INT8,避免FP32转换
- 减少内存占用75%
- 提升吞吐3-4x
性能测试与对比
基准测试
python
import time
import torch
def benchmark(func, *args, num_iters=1000, warmup=10):
# 预热
for _ in range(warmup):
func(*args)
# 计时
start = time.time()
for _ in range(num_iters):
func(*args)
elapsed = time.time() - start
return elapsed / num_iters * 1000 # ms
# 测试Add + ReLU
x = torch.randn(1024, 1024, device='npu')
bias = torch.randn(1024, device='npu')
# 未融合
def unfused(x, bias):
x = x + bias
x = torch.relu(x)
return x
# 融合
def fused(x, bias):
return add_relu_fused(x, bias)
unfused_time = benchmark(unfused, x, bias)
fused_time = benchmark(fused, x, bias)
print(f"Unfused: {unfused_time:.3f} ms")
print(f"Fused: {fused_time:.3f} ms")
print(f"Speedup: {unfused_time / fused_time:.2f}x")
实际模型测试
python
# 测试完整模型
model_unfused = TransformerUnfused()
model_fused = TransformerFused()
input_data = torch.randn(32, 128, 512, device='npu')
# Unfused
unfused_time = benchmark(model_unfused, input_data)
# Fused
fused_time = benchmark(model_fused, input_data)
print(f"Model speedup: {unfused_time / fused_time:.2f}x")
最佳实践与建议
1. 何时使用融合
适合融合:
- 多个逐元素操作
- 生产者-消费者模式
- 小规模中间结果
- 计算密集型 + 内存密集型组合
不适合融合:
- 中间结果需要多次复用
- 操作之间有数据依赖
- 融合后寄存器压力过大
2. 融合粒度选择
细粒度融合(2-3个算子):
- 易于实现和调试
- 通用性好
- 性能提升有限(20-50%)
中粒度融合(3-5个算子):
- 平衡性能和复杂度
- 推荐方案
- 性能提升显著(50-150%)
粗粒度融合(整个子图):
- 最佳性能(2-3x)
- 实现复杂
- 通用性差
3. 调试技巧
python
# 单元测试
def test_fusion():
x = torch.randn(100, 100)
bias = torch.randn(100)
# 参考实现
ref = torch.relu(x + bias)
# 融合实现
result = add_relu_fused(x, bias)
# 对比
assert torch.allclose(ref, result, rtol=1e-5)
4. 性能调优
- 使用profiler找出瓶颈
- 优先融合最频繁调用的模式
- 监控寄存器使用和占用率
- 平衡计算和访存
总结
算子融合是CANN ops-nn中提升性能的关键技术。通过本文的深入剖析,开发者可以:
- 理解算子融合的原理和优势
- 掌握ops-nn提供的融合算子使用方法
- 学会识别可融合的算子模式
- 实现自定义融合算子
- 优化实际模型的性能
建议开发者:
- 优先使用ops-nn提供的融合算子
- 通过profiling识别融合机会
- 平衡融合粒度和实现复杂度
- 充分测试正确性和性能
算子融合是深度学习编译优化的核心技术之一。随着模型规模和复杂度的增长,算子融合将发挥越来越重要的作用。掌握融合技术,是实现高性能AI应用的必备技能。