欢迎关注我的CSDN:https://spike.blog.csdn.net/
免责声明:本文来源于个人知识与公开资料,仅用于学术交流,欢迎讨论,不支持转载。

在 GPT 类模型中,KV Cache (键值缓存) 是用于优化推理效率的重要技术,基本思想是通过缓存先前计算的 键(Key) 和 值(Value),避免在推理过程中,重复计算 Mask 的 注意力(Attention) 矩阵,从而加速生成过程。
1. 公式
矩阵乘法的基础性质:
A ⋅ B = A 1 A 2 ... A n ⋅ B 1 B 2 ⋮ B n = A 1 B 1 + A 2 B 2 + ⋯ + A n B n A \cdot B = \begin{bmatrix} A_{1} & A_{2} & \dots & A_{n} \end{bmatrix} \cdot \begin{bmatrix} B_{1} \\ B_{2} \\ \vdots \\ B_{n} \end{bmatrix} = A_{1}B_{1} + A_{2}B_{2} + \dots + A_{n}B_{n} A⋅B=A1A2...An⋅ B1B2⋮Bn =A1B1+A2B2+⋯+AnBn
其中 A i A_{i} Ai 是 A A A 的列向量, B i B_{i} Bi 是 B B B 的行向量,也就是说相同维度的向量相乘,可拆解成行向量乘以列向量,即 A A A 有 n n n 列, B B B 有 n n n 行。如图:

例如:基础的矩阵乘法:
A = 1 2 3 4 , B = 5 6 7 8 C = 1 ∗ 5 + 2 ∗ 7 1 ∗ 6 + 2 ∗ 8 3 ∗ 5 + 4 ∗ 7 3 ∗ 6 + 4 ∗ 8 = 19 22 43 50 A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \end{bmatrix}, \quad B = \begin{bmatrix} 5 & 6 \\ 7 & 8 \end{bmatrix} \\ C = \begin{bmatrix} 1*5 + 2*7 & 1*6 + 2*8 \\ 3*5 + 4*7 & 3*6 + 4*8 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 19 & 22 \\ 43 & 50 \end{bmatrix} A=1324,B=5768C=1∗5+2∗73∗5+4∗71∗6+2∗83∗6+4∗8=19432250
也可以写成,行列向量相乘的形式,即 A 拆分出多个行向量,B 拆分出多个列向量,即:
C = 1 3 ⋅ 5 6 + 2 4 ⋅ 7 8 = 1 ∗ 5 1 ∗ 6 3 ∗ 5 3 ∗ 6 + 2 ∗ 7 2 ∗ 8 4 ∗ 7 4 ∗ 8 C = \begin{bmatrix} 1 \\ 3 \end{bmatrix} \cdot \begin{bmatrix} 5 & 6 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 2 \\ 4 \end{bmatrix} \cdot \begin{bmatrix} 7 & 8 \end{bmatrix}= \begin{bmatrix} 1*5 & 1*6 \\ 3*5 & 3*6 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 2*7 & 2*8 \\ 4*7 & 4*8 \end{bmatrix} C=13⋅56+24⋅78=1∗53∗51∗63∗6+2∗74∗72∗84∗8
= 1 ∗ 5 + 2 ∗ 7 1 ∗ 6 + 2 ∗ 8 3 ∗ 5 + 4 ∗ 7 3 ∗ 6 + 4 ∗ 8 = 19 22 43 50 =\begin{bmatrix} 1*5 + 2*7 & 1*6 + 2*8 \\ 3*5 + 4*7 & 3*6 + 4*8 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 19 & 22 \\ 43 & 50 \end{bmatrix} =1∗5+2∗73∗5+4∗71∗6+2∗83∗6+4∗8=19432250
进一步拆解:
A ⋅ B = A 1 B 1 + A 2 B 2 + ⋯ + A n B n = a 1 , 1 B 1 a 2 , 1 B 2 ⋮ a m , 1 B n + a 1 , 2 B 1 a 2 , 2 B 2 ⋮ a m , 2 B n + ⋯ + a 1 , n B 1 a 2 , n B 2 ⋮ a m , n B n = a 1 , 1 B 1 + a 1 , 2 B 1 + ⋯ + a 1 , n B 1 a 2 , 1 B 2 + a 2 , 2 B 2 + ⋯ + a 2 , n B 2 ⋯ a m , 1 B n + a m , 2 B n + ⋯ + a m , n B n A \cdot B = A_{1}B_{1} + A_{2}B_{2} + \dots + A_{n}B_{n} \\ = \begin{bmatrix} a_{1,1}B_{1} \\ a_{2,1}B_{2} \\ \vdots \\ a_{m,1}B_{n} \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} a_{1,2}B_{1} \\ a_{2,2}B_{2} \\ \vdots \\ a_{m,2}B_{n} \end{bmatrix} + \cdots + \begin{bmatrix} a_{1,n}B_{1} \\ a_{2,n}B_{2} \\ \vdots \\ a_{m,n}B_{n} \end{bmatrix} \\ = \begin{bmatrix} a_{1,1}B_{1} + a_{1,2}B_{1} + \cdots + a_{1,n}B_{1} \\ a_{2,1}B_{2} + a_{2,2}B_{2} + \cdots + a_{2,n}B_{2} \\ \cdots \\ a_{m,1}B_{n} + a_{m,2}B_{n} + \cdots + a_{m,n}B_{n} \end{bmatrix} A⋅B=A1B1+A2B2+⋯+AnBn= a1,1B1a2,1B2⋮am,1Bn + a1,2B1a2,2B2⋮am,2Bn +⋯+ a1,nB1a2,nB2⋮am,nBn = a1,1B1+a1,2B1+⋯+a1,nB1a2,1B2+a2,2B2+⋯+a2,nB2⋯am,1Bn+am,2Bn+⋯+am,nBn
基础的矩阵乘法的另一种形式:
C = 1 3 ⋅ 5 , 6 + 2 4 ⋅ 7 , 8 C=\begin{bmatrix} 1 \\ 3 \end{bmatrix} \cdot \begin{bmatrix} 5,6 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 2 \\ 4 \end{bmatrix} \cdot \begin{bmatrix} 7,8 \end{bmatrix} C=13⋅5,6+24⋅7,8
1 ∗ \[ 5 6 \] 3 ∗ \[ 5 6 \] \] + \[ 2 ∗ \[ 7 8 \] 4 ∗ \[ 7 8 \] \] \\begin{bmatrix} 1\*\[5\&6\] \\\\ 3\*\[5\&6\] \\end{bmatrix} + \\begin{bmatrix} 2\*\[7\&8\] \\\\ 4\*\[7\&8\] \\end{bmatrix} \[1∗\[53∗\[56\]6\]\]+\[2∗\[74∗\[78\]8\]
1 ∗ 5 1 ∗ 6 3 ∗ 5 3 ∗ 6 \] + \[ 2 ∗ 7 2 ∗ 8 4 ∗ 7 4 ∗ 8 \] = \[ 19 22 43 50 \] \\begin{bmatrix} 1\*5 \& 1\*6 \\\\ 3\*5 \& 3\*6 \\end{bmatrix} + \\begin{bmatrix} 2\*7 \& 2\*8 \\\\ 4\*7 \& 4\*8 \\end{bmatrix} = \\begin{bmatrix} 19 \& 22 \\\\ 43 \& 50 \\end{bmatrix} \[1∗53∗51∗63∗6\]+\[2∗74∗72∗84∗8\]=\[19432250
如果 A A A 是下三角矩阵,即包含 Mask 信息,Decoder 无法观察到之后的推理部分,则 A ⋅ B A \cdot B A⋅B,输出:
A ⋅ B = a 1 , 1 B 1 a 2 , 1 B 2 + a 2 , 2 B 2 ⋯ a m , 1 B n + a m , 2 B n + ⋯ + a m , n B n A \cdot B = \left \\begin{array}{llll} a_{1,1}B_{1}\\\\ a_{2,1}B_{2} + a_{2,2}B_{2}\\\\ \\cdots \\\\ a_{m,1}B_{n} + a_{m,2}B_{n} + \\cdots + a_{m,n}B_{n} \\end{array} \\right A⋅B= a1,1B1a2,1B2+a2,2B2⋯am,1Bn+am,2Bn+⋯+am,nBn
2. 推理
第1步:
在 Decoder 解码过程中,只关注 Transformer 的 自注意力(Self-Attention),输入第 1 个 Token,将 Token 转换成 输入特征 I n p u t 1 = 1 , d e m b Input_{1}=1,d_{emb} Input1=1,demb,暂时忽略 batch_size, d e m b d_{emb} demb 表示 Embedding Size。
-
输入特征 I n p u t 0 = 1 , d e m b Input_{0}=1,d_{emb} Input0=1,demb,乘以权重 W = d e m b , 3 ∗ d e m b W=d_{emb}, 3\*d_{emb} W=demb,3∗demb (已训练完成,值是固定的),输出维度 1 , 3 ∗ d e m b 1, 3\*d_{emb} 1,3∗demb,即作为 Q\K\V,每个向量 1 , d e m b 1,d_{emb} 1,demb。
- Q 1 = 1 , d e m b Q_{1}=1,d_{emb} Q1=1,demb、 K 1 = 1 , d e m b K_{1}=1,d_{emb} K1=1,demb、 V 1 = 1 , d e m d V_{1}=1,d_{emd} V1=1,demd,只与输入特征 I n p u t 0 Input_{0} Input0 的 Embedding 相关。
-
根据 Self-Attention 的公式,忽略 d \sqrt{d} d ,只有1维,mask 不起作用,即
A t t ( Q , K , V ) = s o f t m a x ( Q K ⊤ + m a s k ) ∗ V A t t 1 ( Q , K , V ) = s o f t m a x ( Q 1 K 1 ⊤ ) V 1 其中 s o f t m a x ( x i ) = e x i ∑ j = 1 n e x j Att(Q,K,V)=softmax(QK^{\top}+mask)*V \\ Att_{1}(Q,K,V)=softmax(Q_{1}K_{1}^{\top})V_{1} \\ 其中 \ softmax(x_i) = \frac{e^{x_i}}{\sum_{j=1}^{n} e^{x_j}} Att(Q,K,V)=softmax(QK⊤+mask)∗VAtt1(Q,K,V)=softmax(Q1K1⊤)V1其中 softmax(xi)=∑j=1nexjexi -
A t t 0 Att_{0} Att0 ( 1 , d e m b 1,d_{emb} 1,demb) 经过一系列推理,最后输出 1 , d v 1, d_{v} 1,dv, d v d_{v} dv 是全部词元 Token 的数量,根据概率值即可获得最后的 Token。
第 2 步:
将第 1 步输出的 Token 转换成 1 , d e m b 1,d_{emb} 1,demb,与第 1 步组合至一起,即 输入特征 I n p u t 1 = 2 , d e m b Input_{1}=2,d_{emb} Input1=2,demb
-
输入特征 I n p u t 1 = 2 , d e m b Input_{1}=2,d_{emb} Input1=2,demb,乘以权重 W = d e m b , 3 ∗ d e m b W=d_{emb}, 3\*d_{emb} W=demb,3∗demb,权重是固定的,因此只需要计算第 2 个输入的特征 1 , d e m b 1,d_{emb} 1,demb,第 1 个不需要计算,也就是说 Q\K\V 的维度是 2 , d e m b 2, d_{emb} 2,demb,只需计算一次即可,剩余的可以直接 c o n c a t concat concat 到一起。
-
根据 Self-Attention 的公式,忽略 d \sqrt{d} d ,注意第1行,已经计算,第2行,需要使用 Q 2 Q_{2} Q2、 K 2 K_{2} K2、 V 2 V_{2} V2,进行计算,即:
A t t 2 ( Q , K , V ) = s o f t m a x ( Q K ⊤ + m a s k ) ∗ V s o f t m a x ( Q 1 K 1 ⊤ Q 2 K 1 ⊤ + Q 2 K 2 ⊤ ) ⋅ V 1 V 2 = s o f t m a x ( Q 1 K 1 ⊤ ) V 1 s o f t m a x ( Q 2 K 1 ⊤ ) V 1 + s o f t m a x ( Q 2 K 2 ⊤ ) V 2 = A t t 1 ( Q , K , V ) s o f t m a x ( Q 2 K 1 ⊤ ) V 1 + s o f t m a x ( Q 2 K 2 ⊤ ) V 2 Att_{2}(Q,K,V) = softmax(QK^{\top}+mask)*V \\ softmax(\left \\begin{array}{ll} Q_{1}K_{1}\^{\\top}\\\\ Q_{2}K_{1}\^{\\top} + Q_{2}K_{2}\^{\\top}\\\\ \\end{array} \\right) \cdot \begin{bmatrix} V_{1} \\ V_{2} \\ \end{bmatrix} \\= \left \\begin{array}{ll} softmax(Q_{1}K_{1}\^{\\top})V_{1}\\\\ softmax(Q_{2}K_{1}\^{\\top})V_{1} + softmax(Q_{2}K_{2}\^{\\top})V_{2}\\\\ \\end{array} \\right \\ = \left \\begin{array}{} Att_{1}(Q,K,V) \\\\ softmax(Q_{2}K_{1}\^{\\top})V_{1} + softmax(Q_{2}K_{2}\^{\\top})V_{2}\\\\ \\end{array} \\right Att2(Q,K,V)=softmax(QK⊤+mask)∗Vsoftmax(Q1K1⊤Q2K1⊤+Q2K2⊤)⋅V1V2=softmax(Q1K1⊤)V1softmax(Q2K1⊤)V1+softmax(Q2K2⊤)V2=Att1(Q,K,V)softmax(Q2K1⊤)V1+softmax(Q2K2⊤)V2 -
KV 都是成对出现的,如果 缓存 KV,则可以加快推理速度。
第 3 步:重复进行。
3. 缓存占用
关于 Llama3 的 KV Cache 源码,参考 model.py:
python
xq = xq.view(bsz, seqlen, self.n_local_heads, self.head_dim)
xk = xk.view(bsz, seqlen, self.n_local_kv_heads, self.head_dim)
xv = xv.view(bsz, seqlen, self.n_local_kv_heads, self.head_dim)
xq, xk = apply_rotary_emb(xq, xk, freqs_cis=freqs_cis)
self.cache_k = self.cache_k.to(xq)
self.cache_v = self.cache_v.to(xq)
self.cache_k[:bsz, start_pos : start_pos + seqlen] = xk
self.cache_v[:bsz, start_pos : start_pos + seqlen] = xv
keys = self.cache_k[:bsz, : start_pos + seqlen]
values = self.cache_v[:bsz, : start_pos + seqlen]
关于 KV 的缓存内存占用:
相关参数 batch_size=32,head=32,layer=32,dim_size=4096,seq_length=2048,float32(4个字节)类,计算 KV cache 的缓存占用:
M = 2 ∗ N b s ∗ ( N d i m / N h e a d ∗ N h e a d ) ∗ N l a y e r ∗ N s e q ∗ 4 = 2 ∗ 32 ∗ 4096 ∗ 32 ∗ 2048 ∗ 4 / 1024 / 1024 / 1024 = 64 G M=2*N_{bs}*(N_{dim}/N_{head}*N_{head})*N_{layer}*N_{seq}*4 \\ =2*32*4096*32*2048*4/1024/1024/1024=64G M=2∗Nbs∗(Ndim/Nhead∗Nhead)∗Nlayer∗Nseq∗4=2∗32∗4096∗32∗2048∗4/1024/1024/1024=64G
也就是说 head 数量无关,因为维度除以 Head 再乘以 Head。Llama3 使用 GQA (Grouped Query Attention) 分组查询注意力机制,降低 4 倍的 KV Cache,head=32,kv_head=8,即 scale=head/kv_head=4。
参考: