数据结构-树状数组专题(2)

一、前言

接上回树状数组专题(1),这次主要介绍差分跟树状数组联动实现区间更新

二、我的模板

重新放了一遍,还是提一嘴,注意下标从0开始,区间左闭右开

cpp 复制代码
template <typename T>
struct Fenwick {
    int n;
    std::vector<T> a;

    Fenwick(int n_ = 0) {
        init(n_);
    }

    void init(int n_) {
        n = n_;
        a.assign(n, T{});
    }

    void add(int x, const T &v) {
        for (int i = x + 1; i <= n; i += i & -i) {
            a[i - 1] = a[i - 1] + v;
        }
    }

    T sum(int x) {
        T ans{};
        for (int i = x; i > 0; i -= i & -i) {
            ans = ans + a[i - 1];
        }
        return ans;
    }

    T rangeSum(int l, int r) {
        return sum(r) - sum(l);
    }

    int select(const T &k) {
        int x = 0;
        T cur{};
        for (int i = 1 << std::__lg(n); i; i /= 2) {
            if (x + i <= n && cur + a[x + i - 1] <= k) {
                x += i;
                cur = cur + a[x - 1];
            }
        }
        return x;
    }
};

三、差分简介

差分实际上是前缀和的逆运算,类似于函数求微积分实际上是函数求导函数的逆运算。

因此我们可以得到一个结论

差分数组的前缀和等于原数组,原数组的前缀和就等于前缀和数组

前缀和的差分等于原数组,原数组的差分就等于差分数组

我们回忆一下前缀和是怎么来的

prefixi = prefixi-1+ai

那么移项可以得到

ai = prefixi-prefixi-1

这就是差分数组的构造方式,此时的a数组就相当于差分数组,prefix数组相当于原数组

因此就有

cpp 复制代码
for(int i = 1;i <= n;++i){
    prefix[i] = prefix[i-1]+a[i];
    diff[i] = a[i]-a[i-1];
}

其中diff数组就是a数组的差分数组

区间修改

因此为了实现区间修改,如果要把l,r这个区间的数都加上x,那么我们可以对构造出来的差分数组做这样的两个操作:

diffl+=x;diffr+1-=x;

这时候你要单点查询左端点l的值,实际上就是对diff1到diffl求前缀和,由于我们树状数组的特性,可以在O(logn)的时间复杂度下完成求前缀和,你会发现al的的确确加上了x,再依次对l,r中的值实验,发现确实都增加了x,从r+1开始,后面的值还是保持原状不增不减,这就达到了我们需要的效果

原理分析:

diff1 = a1 - a0

diff2 = a2 - a1

diff3 = a3 - a2

...

diffl = al - al-1

...

diffr = ar - ar-1

diffr+1 = ar+1 - ar

...

diffn = an - an-1

对diffl做前缀和实际上等价于求diff1+diff2+diff3+...+diffl

=(a1-a0)+(a2-a1)+(a3-a2)+...+(al-al-1)=al-a0=al

因此如果diffl+=x的话

整体求前缀和就等价于diff1+diff2+diff3+...+(diffl+x)

=(a1-a0)+(a2-a1)+(a3-a2)+...+(al-al-1+x)=al+x-a0=al+x

同理,也可验证diffr+1+x的情况

这里就不过多阐述了

因此我们用两个O(1)的操作实现了区间修改,取代了暴力修改的O(n)的时间复杂度

区间查询

由于我们采用差分数组来构造的树状数组,那么我们要求原数组修改后的区间和,原本是需要对差分数组做两遍前缀和的,但是我们这里可以尝试构造出两个树状数组来实现求区间和

如果要求l,r的区间和,我们就需要先学会计算前缀和,假设我们要求前k个数的前缀和

那么对于差分数组diff\[\]来说,我们枚举出来,应该需要计算

a1 = diff1

a2 = diff1 + diff2

a3 = diff1 + diff2 + diff3

...

ak = diff1 + diff2 + diff3 + ... + diffk

似乎找不到什么有用的结论,我们不妨添加一行,再将剩余位置补全

a0 = diff1 + diff2 + diff3 + ... + diffk

a1 = diff1 + diff2 + diff3 + ... + diffk

a2 = diff1 + diff2 + diff3 + ... + diffk

a3 = diff1 + diff2 + diff3 + ... + diffk

...

ak = diff1 + diff2 + diff3 + ... + diffk

这时候我们发现,我们要求的a1到ak的和,就等于这个矩形的和减去红色部分的和

因此前k个数的和(前缀和)为(k+1)*fenwick1.sum(k)-fenwick2.sum(k)

fenwick1表示第一个树状数组,fenwick2表示第二个树状数组

fenwick1中保存的是数组a的差分数组diff,fenwick2中保存的是i*diffi(1<=i<=n)

这块还是以会写代码为主

四、专题训练

4.1 星码StarryCoding P41 树状数组(区间修改)

思路

这题是树状数组区间修改的模板题,主要要会写代码

我的代码

cpp 复制代码
#include <bits/stdc++.h>
using i64 = long long;
constexpr int N = 2e5+5;

template <typename T>
struct Fenwick {
    int n;
    std::vector<T> a;

    Fenwick(int n_ = 0) {
        init(n_);
    }

    void init(int n_) {
        n = n_;
        a.assign(n, T{});
    }

    void add(int x, const T &v) {
        for (int i = x + 1; i <= n; i += i & -i) {
            a[i - 1] = a[i - 1] + v;
        }
    }

    T sum(int x) {
        T ans{};
        for (int i = x; i > 0; i -= i & -i) {
            ans = ans + a[i - 1];
        }
        return ans;
    }

    T rangeSum(int l, int r) {
        return sum(r) - sum(l);
    }

    int select(const T &k) {
        int x = 0;
        T cur{};
        for (int i = 1 << std::__lg(n); i; i /= 2) {
            if (x + i <= n && cur + a[x + i - 1] <= k) {
                x += i;
                cur = cur + a[x - 1];
            }
        }
        return x;
    }
};

int main() {
    std::cin.tie(nullptr)->sync_with_stdio(false);

    int n,q;
    std::cin >> n >> q;
    std::vector<i64> a(N,0),diff1(N,0),diff2(N,0);
    for(int i = 1;i <= n;++i) {
        std::cin >> a[i];
        diff1[i] = a[i]-a[i-1];
        diff2[i] = i*diff1[i];
    }
    Fenwick<i64> fenwick1(N),fenwick2(N);
    for(int i = 1;i <= n;++i) {
        fenwick1.add(i-1,diff1[i]);
        fenwick2.add(i-1,diff2[i]);
    }
    while(q--) {
        int op,l,r;i64 x;
        std::cin >> op >> l >> r;
        if(op==1) {
            std::cin >> x;
            fenwick1.add(l-1,x);
            fenwick2.add(l-1,l*x);
            fenwick1.add(r,-x);
            fenwick2.add(r,(r+1)*(-x));
        }else {
            i64 pre1 = fenwick1.sum(r)*(r+1)-fenwick2.sum(r);
            i64 pre2 = fenwick1.sum(l-1)*l-fenwick2.sum(l-1);
            std::cout << pre1-pre2 << '\n';
        }
    }
    
    return 0;
}

4.2 AcWing 242. 一个简单的整数问题

思路

跟上一题如出一辙,这个题还更加简单,因为只需要实现区间修改和单点查询,这就意味着我们只需要用一个树状数组就可以解决

我的代码

cpp 复制代码
#include <bits/stdc++.h>
using i64 = long long;
constexpr int N = 1e5+5;

template <typename T>
struct Fenwick {
    int n;
    std::vector<T> a;

    Fenwick(int n_ = 0) {
        init(n_);
    }

    void init(int n_) {
        n = n_;
        a.assign(n, T{});
    }

    void add(int x, const T &v) {
        for (int i = x + 1; i <= n; i += i & -i) {
            a[i - 1] = a[i - 1] + v;
        }
    }

    T sum(int x) {
        T ans{};
        for (int i = x; i > 0; i -= i & -i) {
            ans = ans + a[i - 1];
        }
        return ans;
    }

    T rangeSum(int l, int r) {
        return sum(r) - sum(l);
    }

    int select(const T &k) {
        int x = 0;
        T cur{};
        for (int i = 1 << std::__lg(n); i; i /= 2) {
            if (x + i <= n && cur + a[x + i - 1] <= k) {
                x += i;
                cur = cur + a[x - 1];
            }
        }
        return x;
    }
};

int main(){
    std::cin.tie(nullptr)->sync_with_stdio(false);
    
    int n,m;
    std::cin >> n >> m;
    std::vector<int> a(N,0);
    for(int i = 1;i <= n;++i){
        std::cin >> a[i];
    }
    std::vector<int> diff(N,0);
    for(int i = 1;i <= n;++i){
        diff[i] = a[i] - a[i-1];
    }
    Fenwick<int> fenwick(N);
    for(int i = 1;i <= n;++i){
        fenwick.add(i-1,diff[i]);
    }
    while(m--){
        std::string op;
        int l,r,d,x;
        std::cin >> op;
        if(op=="Q"){
            std::cin >> x;
            int ans = fenwick.sum(x);
            std::cout << ans << '\n';
        }else{
            std::cin >> l >> r >> d;
            fenwick.add(l-1,d);
            fenwick.add(r,-d);
        }
    }
    
    return 0;
}

4.3 AcWing 243. 一个简单的整数问题2

思路

跟4.1换个题目场景罢了,解题思路一模一样,甚至代码改几个地方就能拿过来AC掉

我的代码

cpp 复制代码
#include <bits/stdc++.h>
using i64 = long long;
constexpr int N = 1e5+5;

template <typename T>
struct Fenwick {
    int n;
    std::vector<T> a;

    Fenwick(int n_ = 0) {
        init(n_);
    }

    void init(int n_) {
        n = n_;
        a.assign(n, T{});
    }

    void add(int x, const T &v) {
        for (int i = x + 1; i <= n; i += i & -i) {
            a[i - 1] = a[i - 1] + v;
        }
    }

    T sum(int x) {
        T ans{};
        for (int i = x; i > 0; i -= i & -i) {
            ans = ans + a[i - 1];
        }
        return ans;
    }

    T rangeSum(int l, int r) {
        return sum(r) - sum(l);
    }

    int select(const T &k) {
        int x = 0;
        T cur{};
        for (int i = 1 << std::__lg(n); i; i /= 2) {
            if (x + i <= n && cur + a[x + i - 1] <= k) {
                x += i;
                cur = cur + a[x - 1];
            }
        }
        return x;
    }
};

int main() {
    std::cin.tie(nullptr)->sync_with_stdio(false);

    int n,m;
    std::cin >> n >> m;

    std::vector<i64> a(N,0),diff1(N,0),diff2(N,0);
    Fenwick<i64> fenwick1(N),fenwick2(N);
    for(int i = 1;i<=n;++i) {
        std::cin >> a[i];
        diff1[i] = a[i]-a[i-1];
        diff2[i] = i*diff1[i];
    }

    for(int i = 1;i<=n;++i) {
        fenwick1.add(i-1,diff1[i]);
        fenwick2.add(i-1,diff2[i]);
    }
    while(m--) {
        std::string op;int l,r;i64 d;
        std::cin >> op;
        if(op=="C") {
            std::cin >> l >> r >> d;
            fenwick1.add(l-1,d);
            fenwick2.add(l-1,l*d);
            fenwick1.add(r,-d);
            fenwick2.add(r,(r+1)*(-d));
        }else {//op=="Q"
            std::cin >> l >> r;
            i64 pre1 = fenwick1.sum(r)*(r+1)-fenwick2.sum(r);
            i64 pre2 = fenwick1.sum(l-1)*l-fenwick2.sum(l-1);
            std::cout << pre1-pre2 << '\n';
        }
    }
    
    return 0;
}

五、后记

等这几天回去再去看看线段树,后续可以类比一下线段树的写法和思路,线段树实际上更加全能,但是代码量真的太大,理解不透彻的人写着写着就Segment Fault了

相关推荐
罗西的思考16 小时前
机器人 / 强化学习】HIL-SERL:人类在环驱动的具身智能进化框架
人工智能·算法·机器学习
CSharp精选营19 小时前
关系型 vs 非关系型:从原理到选型,一文搞定数据库核心分类
数据结构·nosql·关系型数据库·非关系型数据库·技术选型
美团技术团队20 小时前
LongCat 开源 VitaBench 2.0:长期动态智能体基准新标杆
人工智能·算法
用户805533698031 天前
不止三件套:QObject 属性系统全关键字与运行时反射!
c++·qt
To_OC2 天前
LC 207 课程表:刚学图论那会儿,我连这是拓扑排序都没看出来
javascript·算法·leetcode
To_OC2 天前
LC 208 实现 Trie 前缀树:曾被名字劝退,写完发现是送分题
javascript·算法·leetcode
BadBadBad__AK2 天前
线段树维护区间 k 次方和
c++·数学·算法·stl
卷无止境2 天前
Eigen 库如何借助 OpenMP 加速计算
c++·后端
_清歌2 天前
DSpark 深度解读:DeepSeek-V4 如何用「半自回归」把推理速度提升 85%
算法